تبلیغات

از درج هرگونه تبلیغات و مطالب هرز معذوریم

آموزش سافت استارتر ABB قسمت سوم



در فیلم آموزشی از سافت استارترهای abb به بررسی یک مدل دیگر از سافت استارترهای abb پرداخته شده است همچنین در مورد روشهای دیگر اتصال سافت استارتر چه در مدار قدرت و چه در مدار فرمان در یک تابلوی برق پرداخته شده است        

این محتوا برای اعضای ویژه قابل دسترس است.

  • ۵ام فروردین ۱۳۹۷
  • برقی

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ فرزاد فرزین پرواز

دانلود آهنگ جدید فرزاد فرزین پرواز

سوپرایز امروز سایت هات موزیک برای شما عزیزان ♫ دانلود آهنگ جدید و زیبای پرواز با صدای فرزاد فرزین به همراه تکست و بهترین کیفیت ♫

Download New Music BY : Farzad Farzin | Parvaz With Text And 2 Quality 320 And 128 On Hot-Music

Farzad Farzin Man Be Jahanam 1 دانلود آهنگ فرزاد فرزین پرواز

متن آهنگ پرواز فرزاد فرزین

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───
هی که دستای تو پروازو یادم داد دلم وابسته شد●♪♫
با تو خوبه با تو خوشحاله این آدم باز ول نکنی تو دستشو●♪♫
موج دریای نگات سمتم سرازیره چی داری تو چشات●♪♫
وسعت این حس همه دنیامو میگیره نمبدونی دلم تنگه برات●♪♫
ای همه جونم رفتی داغونت شدم مجنون و حیرونم●♪♫
ای همه هستیم رفتی تو آسون همه درارو روم بستی●♪♫
ای همه جونم رفتی داغونت شدم مجنون و حیرونم●♪♫
ای همه هستیم رفتی تو آسون همه درارو روم بستی●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ فرزاد فرزین پرواز
منو مبتلا میکنی وقتی که اسممو صدا میکنی●♪♫
با رفتنت هر لحظه این عاشقو تو کل شهر انگشت نما میکنی●♪♫
ای همه جونم رفتی داغونت شدم مجنون و حیرونم●♪♫
ای همه هستیم رفتی تو آسون همه درارو روم بستی●♪♫
ای همه جونم رفتی داغونت شدم مجنون و حیرونم●♪♫
ای همه هستیم رفتی تو آسون همه درارو روم بستی●♪♫
ای همه جونم رفتی داغونت شدم مجنون و حیرونم●♪♫
ای همه هستیم رفتی تو آسون همه درارو روم بستی●♪♫

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

دانلود آهنگ فرزاد فرزین پرواز

نوشته دانلود آهنگ فرزاد فرزین پرواز اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ مهدی یغمایی مهمونی بهار

دانلود آهنگ جدید مهدی یغمایی مهمونی بهار

همین حالا دانلود کنید و لذت ببرید ♫ آهنگ زیبای مهمونی بهار با صدای مهدی یغمایی به همراه تکست و بهترین کیفیت از رسانه هات موزیک ♫

Download New Music BY : Mehdi Yaghmaei | Mehmounie Bahar With Text And 2 Quality 320 And 128 On Hot-Music

Mehdi Yaghmaei Mehmounie Bahar دانلود آهنگ مهدی یغمایی مهمونی بهار

متن آهنگ مهمونی بهار مهدی یغمایی

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───
صدای پای گل میاد وا میشه چشم گلدون ابر بهاری میخونه شعر بلند بارون ●♪♫
عید تو عید من عید همه مبارک مهمونی بهاره بهارتون مبارک●♪♫
مهمونی بهار تو باغ و باغچه ها به راهه تنها گذاشتن گلا تو گلخونه گناهه ●♪♫
گلهای گلخونمونو به مهمونی بیاریم دلامونو رو سفره سبز زمین بذاریم●♪♫
صدای پای گل میاد وا میشه چشم گلدون ابر بهاری میخونه شعر بلند بارون ●♪♫
عید تو عید من عید همه مبارک مهمونی بهاره بهارتون مبارک●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ مهدی یغمایی مهمونی بهار
دوباره زیر گنبد آبی ترین آسمون بیدار میشه چشم زمین از خواب سرد خزون●♪♫
به شاخه های نیمه جون و خسته زمستون جون میده دست پر غرور و مهربون بارون●♪♫
عید تو عید من عید همه مبارک مهمونی بهاره بهارتون مبارک●♪♫
عید تو عید من عید همه مبارک مهمونی بهاره بهارتون مبارک●♪♫

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

دانلود آهنگ مهدی یغمایی مهمونی بهار

نوشته دانلود آهنگ مهدی یغمایی مهمونی بهار اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ محسن یگانه آدم ها

دانلود آهنگ محسن یگانه آدم ها

دانلود آهنگ شنیدنی و بسیار زیبای محسن یگانه بنام آدم ها با بهترین کیفیت از هات موزیک

Download Song By Mohsen Yeganeh Called Adam ha On Parsmusic

Rage khab دانلود آهنگ محسن یگانه آدم ها

متن آهنگ آدم ها محسن یگانه

آدما کلا دو دسته ان ، یا زرنگن یا ساده

♫ ساده ها واسه زرنگا ، سوژه ی سوء استفاده

یکی ساده اس مثل من ، همش فکر دیگرون

♫ یکی زرنگ مثل تو ، تو نخ کندن از این او اون ، تو نخ کندن از این و اون

♫ موزیک محسن یگانه آدم ها ♫

یه آسمون آبی ، سقف اتاق منه

♫ شبای من پر خورشید ، مثه روزام روشنه

یه آسمون آبی ، سقف اتاق منه

شبای من پر خورشید ، مثه روزام روشنه

♫ تکست آهنگ محسن یگانه آدم ها ♫

آی ساده ها ، زرنگا ، که با هم قهرین همیشه

دنیا بدون خنده ، شوخی سرش نمیشه

فکر یه لقمه نونیم ، فکر کرایه خونه

♫ بابا اونی که اون بالاس ، روزی و می رسونه ، خودش روزی رسونه

یه آسمون آبی ، سقف اتاق

♫♫♫

یه آسمون آبی

♫ یه آسمون آبی ، سقف اتاق منه

شبای من پر خورشید ، مثه روزام روشنه

♫ یه آسمون آبی ، سقف اتاق منه

شبای من پر خورشید ، مثه روزام روشنه

♫ یه آسمون آبی ، سقف اتاق منه

شبای من پر خورشید ، مثه روزام روشنه

♫ یه آسمون آبی ، سقف اتاق منه

شبای من پر خورشید ، مثه روزام روشنه

♫ آدما کلا دو دسته ان ، یا زرنگن یا ساده

ساده ها واسه زرنگا

محسن یگانه آدم ها

نوشته دانلود آهنگ محسن یگانه آدم ها اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست

کتاب برق تاسیسات فنی و حرفه ای

کتاب برق تاسیسات فنی و حرفه ای

تاسیسات الکتریکی همچنان یکی از رکن های اساسی در یک کارخانه یا حتی کارگاه صنعتی کوچک می باشد و به همین دلیل همچنان بازار کار مختص به خود را دارد و می تواند برای دوستان فنی گزینه ای مناسب برای اشغال به شمار آید.

کتاب برق تاسیسات فنی و حرفه ای (رشته تاسیسات) یکی از مراجع مناسب و اصولی برای یادگیری این کتاب درسی می باشد که در نهایت به شما اصول پایه برق، مدارات ابتدایی الکتریکی، انواع کلید ها و … را می آموزد.

اگر شما یکی از دانش آموزان فنی و حرفه ای می باشید به صورت خاص نگران مباحث این کتاب نباشید و سعی کنید به صورت مفهمومی آنها را یادبگیرید چرا که شما با خواندن تعداد محدودی از کتاب ها باید وارد بازار کار شوید و این امر نیاز به داشتن هوش کاری نیز می باشد. به صورت کلی مباحث مطرح شده در کتاب آسان ارزیابی می شود.

کتاب مذکور چاپ ۱۳۸۳ بوده و مربوط به نظام آموزشی جدید متوسطه می باشد و حتما از صنعت امروزی عقب تر هست پس سعی کنید با استفاده از کتاب های جدیدتر در این زمینه خبره تر شوید.

به عنوان یک مهندس برق این کتاب را بخوانم؟

نه لازم نیست چرا که مباحث برای شما در طول سال های تحصیل مکررا تکرار شده اند.

 

 

     دانلود مستقیم کتاب برق تاسیسات  | با حجم ۹ مگابایت

     پسورد : www.poweren.ir

 

راستي! براي دريافت مطالب جديد در کانال تلگرام PowerEn عضو شويد.

تلگرام

 

کتاب برق تاسیسات فنی و حرفه ای

۴ (۸۰%) ۱ vote

  • ۵ام فروردین ۱۳۹۷
  • برقی

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ محسن یاحقی حالمو نمیفهمی

دانلود آهنگ جدید محسن یاحقی حالمو نمیفهمی

سوپرایز امروز سایت هات موزیک برای شما دوستان عزیز ♫ دانلود آهنگ زیبای حالمو نمیفهمی با صدای محسن یاحقی به همراه تکست و بهترین کیفیت ♫

Download New Music BY : Mohsen Yahaghi | Halamo Nemifahmi With Text And 2 Quality 320 And 128 On Hot-Music

Mohsen Yahaghi Halamo Nemifahmi دانلود آهنگ محسن یاحقی حالمو نمیفهمی

متن آهنگ حالمو نمیفهمی محسن یاحقی

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───
میخوامت نگو دوریم از همدیگه من میمیرم نمیشه بی تو یه لحظه آروم بگیرم●♪♫
بی تو میشکنم بگو چی میگذره توی دلت باورم کن قد جونم قد دنیا دوست دارمت●♪♫
عاشقم بی رحمی حالمو نمیفهمی عاشقم بی رحمی حالمو نمیفهمی●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ محسن یاحقی حالمو نمیفهمی
تمومه جونمو میدم برات برای شنیدن خنده هات●♪♫
برای شادی تو عزیزم هرچی دارم به پای تو میریزم●♪♫
نذار از فکر نبودن تو بشکنم از زخمای تنم یه بی تفاوت تویی یه مرد عاشق منم●♪♫
عاشقم بی رحمی حالمو نمیفهمی عاشقم بی رحمی حالمو نمیفهمی●♪♫

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

دانلود آهنگ محسن یاحقی حالمو نمیفهمی

نوشته دانلود آهنگ محسن یاحقی حالمو نمیفهمی اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ محمد یاوری هوای بندر

دانلود آهنگ جدید محمد یاوری هوای بندر

و اینک ♫ دانلود آهنگ زیبا و شنیدنی هوای بندر با صدای محمد یاوری به همراه تکست و بهترین کیفیت از رسانه هات موزیک ♫

Download New Music BY : Mohammad Yavari | Havaye Bandar With Text And 2 Quality 320 And 128 On Hot-Music

دانلود آهنگ محمد یاوری هوای بندر دانلود آهنگ محمد یاوری هوای بندر

متن آهنگ محمد یاوری هوای بندر

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

توو شب سرد زمستون توی اهواز زیر بارون لب کارونو میخونیم میشدیم●♪♫
خیس توو خیابون●♪♫
صدای ضربو و تمپو همه بچه ها آواز خون دستای جنوبی بالا●♪♫
با کبو دست همبون●♪♫
مو جنوبیم عاشق جنوبم عاشق شط و نیمبون و غروبم رقص بندری همش شده●♪♫
خوراکم از هر چی که فک کنیمو پاک پاکم●♪♫
هوا سرد و بچه ها گرم پاکوبیو رقص همه دور هم میخونیم●♪♫
لب کارون میزنیم دست●♪♫
لب کارون میزنیم دست●♪♫
لب کارون چه گل بارون میشه وقتیکه بشینن دلدارون توو قایقها دور از غم ها●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ محمد یاوری هوای بندر
میخونن نغمه ی خوش لب کارون●♪♫
جونم●♪♫
وی وی وی وی وی مال خومونه مسجد سلیمون●♪♫
شهر خومونه مسجد سلیمون مال خومونه مسجد سلیمون●♪♫
شهر خومونه مسجد سلیمون●♪♫
مو جنوبیم عاشق جنوبم عاشق شط و نیمبون و غروبم رقص بندری همش شده●♪♫
خوراکم از هر چی که فک کنیمو پاک پاکم●♪♫
هوا سرد و بچه ها گرم پاکوبیو رقص همه دور هم میخونیم●♪♫
لب کارون میزنیم دست●♪♫
لب کارون میزنیم دست●♪♫

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

دانلود آهنگ محمد یاوری هوای بندر

نوشته دانلود آهنگ محمد یاوری هوای بندر اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست

آموزش ترسیم سیم پیچی موتورهای الکتریکی

آموزش ترسیم سیم پیچی موتورهای الکتریکی

در این پست قصد داریم شما را با انواع سیم پیچی ماشین های الکتریکی آشنا نماییم تا به صورت کلی بدانید برای ترسیم یک سیم پیچی به چه مواردی نیاز داریم، شاید در نگاه اول مطالب بیان شده دشوار به نظر بیایند چرا که به صورت پیوسته و پشت سر هم از فرمول ها و اصطلاحات جدید برای شما استفاده کرده ایم. به همین دلیل توصیه می کنیم مطالب را با حوصله و با دقت بالا مطالعه نمایید و حتی در صورت امکان یک مبحث را دوباره مرور نمایید تا بتوانید به خوبی فضای ترسیم شده را در ذهن خود تصور نمایید.

ما هرچه قدر هم ترسیم سیم پیچی موتور ها را به خوبی بیان نماییم باز شما نخواهید توانست در عمل یک موتور را سیم پیچی نمایید، چرا که نقشه کشی تنها بیان یک سری معادلات نیست بلکه یک مهارت هست و برای انجام درست آن شما به کار یدی نیاز دارید پس حتما سعی کنید به صورت دوره ای کوتاه زیر دست یک استادکار ماهر این مهارت را به خوبی فراگیرید.

در ادامه آموزش، برای فهم بهتر مسائل سعی کرده ایم ابتدا با مثال هایی ساده موضوع را شرح دهیم و در پایان آموزش، مثالی کاربردی نیز داشته باشیم.

ویدیو

قبل از اینکه شروع به توضیح مباحث تئوری کنیم بیایید با هم یک ویدیو کوتاه در مورد مراحل سیم پیچی یک موتور الکتریکی را با هم ببینم تا در ابتدا یک دید نسبتا عملی به موضوع داشته باشیم؛

 

{“id”:47,”instanceName”:”u0622u0645u0648u0632u0634 u062au0631u0633u06ccu0645 u0633u06ccu0645 u067eu06ccu0686u06cc u0645u0648u062au0648u0631u0647u0627u06cc u0627u0644u06a9u062au0631u06ccu06a9u06cc”,”videos”:[{“videoType”:”HTML5″,”title”:””,”description”:””,”info”:”u0622u0645u0648u0632u0634 u062au0631u0633u06ccu0645 u0633u06ccu0645 u067eu06ccu0686u06cc u0645u0648u062au0648u0631u0647u0627u06cc u0627u0644u06a9u062au0631u06ccu06a9u06cc”,”thumbImg”:””,”mp4″:”http://dl.poweren.ir/downloads/PowerEn/Video/2018/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%20%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%85%20%D8%B3%DB%8C%D9%85%20%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%20%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C%28PowerEn.ir%29.mp4″,”enable_mp4_download”:”yes”,”prerollAD”:”no”,”prerollGotoLink”:””,”preroll_mp4″:””,”prerollSkipTimer”:””,”midrollAD”:”no”,”midrollAD_displayTime”:””,”midrollGotoLink”:””,”midroll_mp4″:””,”midrollSkipTimer”:””,”postrollAD”:”no”,”postrollGotoLink”:””,”postroll_mp4″:””,”postrollSkipTimer”:””,”popupAdShow”:”no”,”popupImg”:””,”popupAdStartTime”:””,”popupAdEndTime”:””,”popupAdGoToLink”:””}],”instanceTheme”:”light”,”playerLayout”:”fitToContainer”,”videoPlayerWidth”:1006,”videoPlayerHeight”:420,”videoPlayerShadow”:”effect2″,”colorAccent”:”#32b2c3″,”posterImg”:””,”posterImgOnVideoFinish”:”http://poweren.ir/wp-content/uploads/2017/06/PowerEn.jpg”,”logoShow”:”Yes”,”logoPath”:””,”logoPosition”:”bottom-right”,”logoClickable”:”No”,”logoGoToLink”:””,”allowSkipAd”:true,”lightBox”:false,”lightBoxAutoplay”:false,”lightBoxThumbnail”:””,”lightBoxThumbnailWidth”:400,”lightBoxThumbnailHeight”:220,”lightBoxCloseOnOutsideClick”:true,”onFinish”:”Stop video”,”autoplay”:false,”loadRandomVideoOnStart”:”No”,”shuffle”:”No”,”playlist”:”Off”,”playlistBehaviourOnPageload”:”opened (default)”,”playlistScrollType”:”light”,”preloadSelfHosted”:”none”,”hideVideoSource”:false,”showAllControls”:true,”rightClickMenu”:true,”autohideControls”:2,”hideControlsOnMouseOut”:”No”,”fullscreen”:”Fullscreen native”,”nowPlayingText”:”Yes”,”infoShow”:”Yes”,”shareShow”:”Yes”,”facebookShow”:”Yes”,”twitterShow”:”Yes”,”mailShow”:”Yes”,”facebookShareName”:””,”facebookShareLink”:””,”facebookShareDescription”:””,”facebookSharePicture”:””,”twitterText”:””,”twitterLink”:””,”twitterHashtags”:””,”twitterVia”:””,”googlePlus”:””,”embedShow”:”Yes”,”embedCodeSrc”:”http://poweren.ir/player/deploy/index.html”,”embedCodeW”:746,”embedCodeH”:420,”embedShareLink”:””,”youtubeControls”:”custom controls”,”youtubeSkin”:”dark”,”youtubeColor”:”red”,”youtubeQuality”:”default”,”youtubeShowRelatedVideos”:”Yes”,”vimeoColor”:”00adef”,”videoType”:”HTML5 (self-hosted)”,”submit”:”Save Changes”,”rootFolder”:”http://poweren.ir/wp-content/plugins/Elite-video-player/”}

 

[toc]

مشخصات لازم برای طراحی و سیم پیچی موتور

  برای محاسبه و سیم پیچی یك موتور معلومات زیر مورد نیاز می باشد كه از روی پلاك و پوسته موتور و یا با توجه به نیاز از طریق محاسبه بدست می آید.

تعداد شیار های استاتور

 كه آنرا با z نشان داده و از روی پوسته موتور قابل شمارش می باشد.

تعداد فازها

موتورهای كه در صنعت استفاده می شوند معمولا بصورت یكفاز و سه فاز می باشند كه تعداد فاز ها را با m نشان می دهند.

تعداد قطبهای موتور

 (۲p) تعداد قطبهای موتور را می توان از رابطه زیر بدست آورد.                                                                                         C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage001.pngC:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage002.png

و رابطه فوق ns دور سنكرون سیدان استاتور می باشد كه مقدار آن از دور موتور كه nr بر روی پلاك موتور نوشته میشود كمی بیشتر است.

گام قطبی y

 كه عبارتست از فاصله بین مركز و قطب غیر هم نام مجاور بر حسب تعداد شیار، گام قطبی را میتوان از رابطه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage003.png بدست آورد.

گام سیم بندی yz

عبارتست از فاصله بین دو بازوی یك كلاف بر حسب تعداد شیار.

تعداد شیار زیر هر قطب مربوط به هر فاز

 حداقل تعداد كلافها برای ایجاد یك جفت قطب در جریان متناوب به اندازه تعداد فازها می باشد اگر بخواهیم در یك ماشین تعداد قطبها از ۲ بیشتر شده و برابر با ۲p باشد در این صورت حداقل تعداد كلافهای لازم برابر با p.m  بوده و چون در سیم پیچی یك طبقه هر كلاف دو شیار را پر می كند بنابراین حداقل تعداد شیار های لازم برای تشكیل ۲p قطب توسط m فاز برابر خواهد بود با:

 Zmin= 2p* m

 همانطور كه ذكر شد این تعداد شیار، حداقل تعداد شیار های لازم بوده و در هر یك از قطبها یك شیار به هر فاز اختصاص می یابد، اما اگر هر یك از بازوهای كلافها را در چندین شیار مجاور هم پخش نموده و تعداد این شیارها را كه عبارت است از تعداد شیار زیر هر قطب مربوط به هر فاز و آن را با ql نشان می دهند.

در این صورت تعداد شیارهای لازم برای تشكیل ۲p قطب توسط m فاز برابر خواهد بود با:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage004.png

بدین ترتیب با مشخص بودن تعداد شیارها و تعداد قطبها، می توان مقدار q را بدست آورد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage005.png

در صورتیكه q عدد صحیح ۱، ۲، ۳ و… باشد سیم پیچی با شیار كامل و اگر یك عدد كسری باشد سیم پیچی با شیار كسری نامیده می شود.

تعداد كلافهای لازم برای هر فاز

 چون در سیم پیچ های هر یك از فازهای ماشین الكتریكی، باید ولتاژهای یكسان القا شود و یا اینكه این سیم پیچ ها باید به ولتاژهای برابر اتصال یابند لذا باید تعداد كلافهای هر یك از فازها با یكدیگر برابر بوده و همچنین مجموع تعداد حلقه های كلاف هر فاز نیز یكسان می باشد.

تعداد كلافهای مربوط به هر فاز باید یك عدد صحیح مثلا ۱، ۲، ۳ و… باشد چون در سیم پیچی یك طبقه هر یك از شیارها توسط بازوی كلاف پر می شود بنابراین هر كلاف دو شیار را پر می كند لذا برای m فاز رابطه زیر برقرار خواهد بود.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage006.png

كه در این رابطه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage007.png تعداد كلافهای هر فاز در سیم پیچی یك طبقه بوده و برابر با عدد صحیح و بدون اعشاری C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage008.png می باشد.

اگر در یك استاتور به جای سیم پیچی یك طبقه از سیم پیچی دو طبقه استفاده شود چون تعداد دور هر كلاف در این حالت نصف حالت یك طبقه بوده و در عوض هر شیار توسط دو بازوی دو كلاف مختلف پر می شود لذا تعداد كلافهای مربوط به هر فاز نیز دو برابر تعداد كلافهای در سیم پیچی یك طبقه شده و مقدار آن، ۲ برابر است.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage009.png

شیارهای استاتور توسط كلافهای مربوط به تمام فازها پر می شوند هر چند كلاف از یك فاز با یكدیگر تشكیل یك گروه كلاف را می دهند و بازه های دو طرف هر گروه كلاف نیز در دو قطب مخالف (در یك جفت قطب) قرار می گیرند بنابراین تعداد گروه كلافهای مربوط به هر یك از فازها در سیم پیچ یك طبقه برابر با تعداد جفت قطبها می باشد.

به عبارت دیگر در هر جفت قطب مجموعا mn گروه كلاف و در مجموع برای ۲p قطب تعداد m.p گروه كلاف لازم می باشد.

اگر سیم پیچی یك طبقه سه فازه باشد در این صورت مجموع گروه كلافهای لازم برای سه فاز ۵/۱ برابر تعداد قطبها خواهد بود.

.ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb { padding:0px; margin: 0; padding-top:1em!important; padding-bottom:1em!important; width:100%; display: block; font-weight:bold; background-color:#eaeaea; border:0!important; border-left:4px solid #2ECC71!important; text-decoration:none; } .ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb:active, .ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb:hover { opacity: 1; transition: opacity 250ms; webkit-transition: opacity 250ms; text-decoration:none; } .ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb { transition: background-color 250ms; webkit-transition: background-color 250ms; opacity: 1; transition: opacity 250ms; webkit-transition: opacity 250ms; } .ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb .ctaText { font-weight:bold; color:#E74C3C; text-decoration:none; font-size: 16px; } .ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb .postTitle { color:#000000; text-decoration: underline!important; font-size: 16px; } .ub43c6b40bd35a908b037ebf207047cbb:hover .postTitle { text-decoration: underline!important; }

در ادامه بخوانید  کتاب سیم پیچی موتورهای تک فاز

زاویه الكتریكی بین دو شیار مجاور (C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage010.png)

محیط یك دایره ۳۶۰ درجه هندسی می باشد و چون استاتور نیز به صورت یك دایره می باشد لذا زاویه هندسی بین دو شیار مجاور هم برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage011.png درجه می شود.

در یك سیم پیچی سه فازه دو قطب هر قسمت از گروه كلافهای مربوط به هر C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage012.png محیط استاتور یعنی ۶۰ دجه هندسی را پر می كند یا به عبارت دیگر هر قطب كه ۱۸۰ درجه الكتریكی می باشد به اندازه ۱۸۰=۶۰*۳ درجه هندسی را در بر می گیرد اما اگر تعداد قطبها بیشتر از دو باشد زاویه هندسی مربوط به هر قطب كمتر از ۱۸۰ درجه می شود مثلا اگر استاتور ۶ قطب سیم پیچی شود فقط ۲۰ درجه از محیط استاتور توسط یك سمت هر گروه كلاف هر فاز پر می شود و یا اینكه هر قطب ۱۸۰ درجه الكتریكی می باشد در C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage012.png محیط استاتور و یا ۶ درجه هندسی جای می گیرد یعنی هر C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage013.png از محیط استاتور معادل ۱۸۰ درجه الكتریكی و كل محیط استاتور معادل ۱۰۸۰/۱۸۰*۶ درجه الكتریكی می باشد.

بنابراین زاویه الكتریكی محیط استاتور بر خلاف زاویه هندسی یك عدد ثابت نبوده و بستگی به تعداد قطبهای ماشین دارد بطوریكه اگر ماشین دو قطب باشد زاویه الكتریكی محیط استاتور برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage014.png درجه الكتریكی خواهد بود. (۷۲۰=۱۸۰*۴) بدین ترتیب مشاهده می شود كه در هر حالت می توان زاویه الكتریكی كل را از رابطهpC:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage014.pngبدست آورد در این صورت بر خلاف زاویه هندسی بین دو شیار مجاور كه همیشه ثابت است زاویه الكتریكی بین دو شیار مجاور بستگی به مقدار قطبها داشته و از رابطه زیر بدست می آید.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage015.png

شیار شروع فازهای R و S و T

 شروع فازها در یك سیم پیچی نرمال همیشه می تواند بدون وابستگی به تعداد قطبها روی یك جفت قطب ۳۶۰ درجه الكتریكی تقسیم شود.

در جریان سه فاز، بین هر دو فاز ۱۲۰ درجه الكتریكی اختلاف فاز می باشد لذا شروع فاز S باید از شیاری انتخاب شود كه نسبت به فاز R به اندازه ۱۲۰ درجه الكتریكی (C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage016.png شیار) و شروع فاز T نیز نسبت به شروع S به اندازه ۱۲۰ درجه الكتریكی (و یا نسبت به شروع فاز R به اندازه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage017.png شیار) فاصله داشته باشد.

می توان در هر قطب تنها شروع یك فاز را نیز قرار داد مثلا می توان شروع فاز R را از شیار یك در قطب اول و شروع فاز T را از ۲۴۰ درجه بعد از آن در قطب دوم شروع فاز S را نیز از ۲۴۰ درجه بعد از شروع فاز T و در قطب سوم قرار داد.

ولتاژ كار موتور

 عبارتست از ولتاژ بین دو فاز شبكه كه باید موتور به آن ولتاژ اتصال یابد این ولتاژ به همراه نوع اتصال بر روی پلاك موتور نوشته می شود و یا با توجه به محل استفاده بدست می آید و در صورتیكه بر روی پلاك موتور سه فاز نوشته شده باشد (C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage018.png) بدین معنی است كه سیم پیچهای هر فاز موتور حداكثر ولتاژ ۲۲۰ ولت را می توانند تحمل نمایند و در صورتیكه اتصال سیم پیچها به صورت ستاره بسته شود می توان آنرا به شبكه ۳۸۰ ولتی اتصال داد.

قدرت نامی موتور

 توان مكانیكی یا خروجی موتور (P2) در حالت كار نامی روی پلاك موتور بر حسب كیلووات (kw) و یا اسب بخار (Ps) نوشته می شود كه از روی آن می توان قدرت ورودی موتور را حساب نمود.

با توجه به قدرت ورودی ولتاژ نامی می توان جریان هر یك از سیم پیچها را حساب نمود و از روی آن قطر سیم را بدست آورد.

جریان خط

جریان خط نیز بر روی پلاك موتور نوشته می شود و یا از طریق محاسبه بدست می آید و با توجه به آن می توان جریان هر یك از سیم پیچها را بدست آورده و همچنین وسایل حفاظتی مناسبی را برای موتور بكار گرفت.

فرم كلافهای سیم پیچی

كلافهای یك گروه می توانند در اندازه های مساوی و یا در اندازه های نامساوی پیچیده شوند كه به حالت اول سیم پیچی زنجیری و به حالت دوم سیم پیچی متحدالمركز گرفته می شود.

سیم پیچی متحدالمركز

سیم پیچی متحدالمركز گام كلافهای مربوط به هر گروه كلاف با یكدیگر تفاوت داشته و هر كلاف بزرگ كلاف كوچكتر را احاطه می كند بدین ترتیب در یك گروه كلاف گام كلاف بزرگ از گام كلاف قبلی خود به اندازه دو شیار بیشتر می باشد.

شكل زیر سه كلاف را به صورت متحدالمركز نشان می دهد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage019.jpg

در این شكل هر سه كلاف با یكدیگر سری شده و مجموعا یك گروه كلاف را تشكیل می دهد.

اتصال موازی كلافهای یك گروه كلاف، بخاطر مساوی نبودن طول حلقه كلافها صحیح نمی باشد اما می توان گروه كلافهای یك فاز را با یكدیگر موازی نمود كه از آن در موتورهای با قدرت زیاد و ولتاژ كم استفاده می شود در این نوع سیم پیچی برای پیچیدن كلافهای یك گروه كلاف باید از قالبهای نامساوی استفاده نمود.

سیم پیچی زنجیره ای

سیم پیچی زنجیری یا با گام مساوی به نوعی سیم پیچی گفته می شود كه در آن تمام كلافهای یك گروه كلاف در نتیجه تمام كلافهایی كه در داخل شیار های استاتور جای می گیرند به یك اندازه باشند برای پیچیدن این كلافها از یك قالب (یا قالبهای یك اندازه) استفاده می شود.

به علت مشابه بودن كلافها با یكدیگر زمان لازم برای تهیه قالب و پیچیدن و جا زدن كلافها در داخل شیارها كمتر از حالت متحدالمركز می باشد علاوه بر آن طول متوسط كلاف نیز در این نوع سیم پیچی كوتاه تر از نوع متحدالمركز می باشد و به همین جهت در مصرف سیم نیز صرفه جویی شده و اقتصادی تر می باشد.

امكان اتصال موازی كلافهای هر گروه كلاف و یا هر چند كلاف با یكدیگر نیز در این حالت وجود دارد. در سیم پیچی زنجیری پیشانی كلافهای فازهای مختلف در پیرامون استاتور از روی یكدیگر عبور نموده و برای جلوگیری از اتصال كوتاه بین آنها باید حتما بخوبی از یكدیگر عایق شوند اشكال زیر اتصال سه كلاف را به صورت زنجیری به یكدیگر را نشان می دهد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage020.jpg

در رسم دیاگرام گسترده این نوع سیم پیچی كلافها را به هر دو صورت می توان نشان داد.

برای سیم پیچی یك موتور باید ابتدا دیاگرام گسترده سیم پیچی را رسم نموده و سپس با كمك آن استاتور را سیم پیچی كرده، برای ترسیم دیاگرام گسترده سیم پیچی روشهای متفاوتی وجود دارد كه نتیجه نهایی تمام روشها یكسان بوده و به كمك آن یك سیم پیچی كاملا متقارن و یا در حد قابل قبول بدست می آید در هر یك از این روشها سعی می شود كه شیارهای استاتور توسط سه دسته سیم پیچ مساوی پر شده و طریق صحیح به یكدیگر اتصال یابند تا حتی الامكان یك میدان دوار متقارن بوجود آید.

گاهی می توان با بكارگیری چند قاعده ساده و یا با استفاده از یك جدول به این هدف دست یافت اما گاهی نیز باید از روشهای خاصی استفاده نمود و دیاگرام گسترده مطلوب را رسم نمود.

روش استفاده از جدول شیارها

موتورهای با شیار كامل یك طبقه

در صورتیكه تعداد شیارهای هر فاز زیر هر قطب یعنی q عدد صحیح و بدون اعشاری (۱ و ۲ و ۳ و…) باشد سیم پیچی با شیار كامل نامیده می شود.

در سیم پیچی یك طبقه تعداد كلافهای بكار رفته در موتور C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage021.png و تعداد كلافهای مربوط به هر فاز برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage022.png و تعداد گروه كلافهای مورد استفاده برای هر سه فاز یك و نیم برابر تعداد قطبها می شود كه باید در شیارهای استاتور به طور صحیح جای گیرند.

محل قرار گرفتن گروه كلافهای مربوط به هر یك از فازها را می توان با استفاده از جدول شیارها بدست آورد.

مثال

استاتوری دارای ۲۴ شیار بوده و باید بصورت سه فاز ۴ قطب، یك طبقه سیم پیچی شود برای تر سیم دیاگرام گسترده این استاتور به روش زیر عمل می كنیم؛

در سیم پیچی یك طبقه كلافها به صورت متحدالمركز یا زنجیری می توانند پیچیده شوند در هر صورت گام قطبی برابر است با:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage023.png

سپس هر شش شیار تشكیل یك قطب را می دهند و باید توسط سه فاز پر شوند بنابراین:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage024.png

چون q عدد صحیحی است بنابراین سیم پیچی با شیار كامل می باشد در اینجا q=2 بدین معنی است كه هر گروه كلاف از دو كلاف تشكیل شده است.

یك روش ساده برای پیدا كردن شیارهای مربوط به شروع هر فاز استفاده از زاویه الكتریكی بین هر دو شیار می باشد در این مثال زاویه الكتریكی بین دو شیار مجاور برابر است با:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage025.png

اگر شروع فاز R از شیار یك باشد شروع فاز S از شیار C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage026.png و شروع فاز T نیز از شیار C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage027.png خواهد بود.

شروع فازها از شیارهای دیگر كه در قطبهای مخلتف قرار گرفته باشند نیز می توانند باشد مثلا شروع فاز R از شیار یك و شروع فاز  T از شیار ۹ و شروع فاز S از شیار ۱۷ (۲۴۰ – درجه بعد از فاز T) باشد.

بدین ترتیب در مورد فاز R چون تعداد شیارها زیر هر قطب مربوط به هر فاز برابر با ۲ می باشد بنابراین شیار شماره ۱ و ۲ باید توسط بازوی كلاف مربوط به فاز  R پر شود.

دو شیار ابتدای قطب بعدی یعنی شیارهای ۷=۶+۱ و ۸=۶+۲ نیز مربوط به فاز R می باشد به همین ترتیب دره ر قطب باقی مانده نیز شیارهای مربوط به فاز R عبارت خواهند بود از شیارهای ۱۳=۶+۷ و ۱۴=۶+۸ در قطب سوم و شیارهای ۱۹=۶+۱۳ و ۲۰=۶+۱۴ در قطب چهارم پس شیارهای (۲-۱) و (۸-۷) و (۱۴-۱۳) و (۲۰-۱۹) متعلق به فاز R می باشد.

شروع فاز S نیز همانطور كه توضیح داده شد از شیار شماره ۵ بوده و شیارهای مربوط به آن در هر چهار قطب عبارتند از:

(۶-۵)، (۱۲-۱۱)، (۱۸-۱۷)، (۲۴-۲۳)

در مورد فاز T نیز كه شروع آن از شیار ۹ می باشد می توان شیارهای مربوط به آنرا به ترتیب (۱۰-۹)، (۱۶-۱۵)، (۲۲-۲۱) و (۴-۳) نوشت.

با مشخص شدن شیارهای مربوط به هر سه فاز می توان آنها را مطابق جدول زیر مرتب نمود.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage028.jpg

باكمی دقت در اعداد جدول مشاهده می شود كه اگر محل ستون مربوط به فاز S را با ستون مربوط به فاز T عوض نمائیم به راحتی می توانیم جدول فوق را كه شیارهای مربوط به هر یك از فازها را مشخص می كند تنها با داشتن q=2 به ترتیب از یك تا ۲۴ بصورت زیر بنویسیم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage029.jpg

در این جدول اعداد به ترتیب از یك تا ۲۴ در چهار سطر (۲p=4) نوشته شده اند هر یك از این سطرها مشخص كننده یك قطب می باشد.

به عنوان مثال اگر سطر اول و سوم نشان دهنده قطب N  باشند سطرهای دوم و چهارم نشان دهنده قطب S خواهند بود.

با توجه به ستون مربوط به R در جدول مشاهده می شود كه در شیارهای ۲-۱ و ۱۴-۱۳ باید جهت جریان هم جهت و مثلا به سمت بالا و در شیاهای ۸-۷ و ۲۰-۱۹ به سمت پایین باشد تا قطب N و S تشكیل شود.

در مورد بقیه فازها نیز به همین ترتیب شیارهای هم جهت مشخص می شود و می توان با ترسیم بازوها در شیارها و مشخص كردن جهت جریان در آنها قطبها را مشخص نمود ترسیم كلافها نیز با توجه به نوع گروه كلاف یعنی متحدالمركز بودن یا زنجیری بودن آنها انجام می گردد برای این منظور می توان پس از مشخص كردن جهت جریان در شیارها دو بازوی غیر هم جهت نزدیك به هم مربوط به یك فاز را به طریقی به یكدیگر وصل نمود كه گروه كلاف متحدالمركز یا زنجیری ایجاد شود و در عین حال پیشانی كلافها نیز در طبقات كمتری قرار بگیرند و حتی الامكان گروه كلافهای هر سه فاز دارای اندازه یكسانی باشند.

در شكل C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage030.pngصفحات بعدی ابتدا اولین گروه كلاف را در شیارهای (۲-۱) و (۸-۷) به طریقی رسم می كنیم كه كلاف كوچكتر در شیارهای (۷-۲) و كلاف بزرگتر در شیارهای (۸-۱) واقع شوند پس از آن گروه كلاف دوم را در شیارهای (۱۶-۹) و (۱۵-۱۰) كه مربوط به فاز سوم T می باشد مجاور گروف كلاف اول ترسیم نموده و به همین ترتیب گروه كلاف سوم را در شیارهای (۲۴-۱۷) و (۲۳-۱۸) كه مربوط به فاز دوم S می باشد در مجاورت گروه كلاف دوم رسم می نامیم بدین ترتیب سه گروه كلاف به اندازه مساوی در مجاورت یكدیگر رسم شده و پیشانی این سه گروه كلاف نیز در یك ردیف (یك طبقه) قرار می گیرند.

برای ترسیم بقیه دیاگرام نیز باید گروه كلافها را به طریقی در ۱۲ شیار باقی مانده قرار دهیم كه گام آن مشابه گام كلافهای قبلی بوده و كوتاهترین مسیر نیز طی شود. برای این منظور باید یك طرف چهارمین گروه كلاف را در شیار (۶-۵) و طرف دیگر همان گروه كلاف را در شیارهای (۱۲-۱۱) قرار دهیم.

برای پنجمین گروه كلاف نیز شیارهای (۱۴-۱۳) و (۲۰-۱۹) و برای ششمین گروه كلاف تمام شیارهای استاتور مانند شكل b صفحات بعد پر شده و باید پس از آن كلافها را سربندی نمود در هنگام سیم پیچی موتور نیز باید به همین ترتیب كه ذكر شد كلافها را در داخل شیارهای استاتور قرارداد همان طوری كه در شكل b دیده می شود سه گروه كلاف اول در اندازه كوچك و سه گروه كلاف دوم با بازوی بزرگتر ترسیم شده اند در سیم پیچی موتورهای كوچك از سیم های لاكی با مقطع گرد وقطر كم استفاده می شود بهتر است كه گروه كلافها نیز در دو اندازه كوچك و بزرگ پیچیده شوند و اگر این گروه كلافها در یك اندازه پیچیده شوند. مشكلی پیش نخواهد آمد و درما شینهای بزرگ كه در آ«ها بجای سیمهای با مقطع گرد از شمشهای دی استفاده می شود گروه كلافها مطابق شكل صفحه بعد در اندازه كوچك و بزرگ خواهند بود و چون بر خلاف سیمهای گرد و با قطع كم نمی توان این تسمه ها را به سادگی به فرم دلخواه در آورده لذا قبلا در خارج از ماشین آنها را فرم داده و سپس در داخل شیارها قرار می دهند در سیم پیچی نوع زنجیری نیز اگر ازهادی تسمه ای استفاده شود باید قبلا تسمه ها را در خارج ماشین فرم داده و سپس مانند شكل صفحه بعد در داخل شیارها جای داد. در صورتیكه بخواهیم سیم پیچی به صورت زنجیری یا با كلافهای یك اندازه پیچیده شود می توانیم برای ترسیم دیاگرام سیم پیچی و یا برای قرار دادن كلافها در داخل  شیارها مانند شكل صفحه بعد كلافها یك گروه كلاف را به ترتیب در كنار یكدیگر جا زده و یا اینكه بدون توجه به تعداد كلافهای یك گروه كلاف به ترتیبی كه بعدا توضیح داده می شود كلافها را در شیارها به صورت یك در میان جا زده و سپس آنها را سربندی نمود.

در مورد اول باید پس از جا زدن اولین گروه كلاف شیارهای مربوط به گروه كلاف دوم را خالی گذاشته و سومین گروه كلاف را در شیارهای مربوطه جا زد و عمل را به همین ترتیب ادامه داد تا تمام شیارها پر شوند.

در مورد دوم نیز باید مطابق شكل صفحه بعد كلافها را در شیارها به صورت یك در میان جا زد بطوریكه بازوی سمت چپ كلافها كه معمولا در دیاگرام بلند تراز بازوی سمت راست كشیده می شود در شیارهای فرد و بازوی سمت راست در شیارهای زوج قرار گیرد تا سیم بندی یك حالت متقارن بخود بگیرد.

برای اینكه این حالت بدون اشكال انجام گیرد باید گام سیم پیچی عدد فرد باشد در صورتیكه گام قطبی زوج باشد می توان با كم كردن یك شیار از آن گام را فرد نموده و دیاگرام سیم بندی را با توجه به گام فرد ترسیم كرد.

در این حالت شروع سیم بندی از شیار ۲ می باشد در صورت استفاده از گام كوتاه شده در مصرف سیم صرفه جویی شده و در پیرامون شیارها نیز فضای كمتری برای پیشانی كلافها لازم خواهد بود.

همانطوری كه توضیح داده شد طریقه محاسبه پارامترهای مورد نیاز (بجز گام سیم پیچی) و نوشتن جدول در مورد سیم پیچی زنجیره ای و سیم پیچی متحدالمركز یكی می باشد و برای آشنایی بیشتر با توضیحات داده شده بذكر دو مثال سیم پیچی زنجیری می پردازیم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage031.jpg

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage032.jpg

سیم پیچی دو طبقه موتورهای سه فازه

در سیم پیچی دو طبقه هر شیار استاتور و بازوی مربوط به دو كلاف مختلف قرار می گیرند اگر دو بازوی یك كلاف به اندازه یك گام قطبی از یكدیگر فاصله داشته باشند در این صورت دو بازوی واقع در یك شیار حتما مربوط به یك فاز خواهند بود اما اگر این فاصله برابر با گام قطبی نباشد در این صورت دو بازوی واقع در یك شیار می تواند مربوط به دو فاز مختلف نیز باشد یك چنین سیم پیچی را سیم پیچی با گام كوتاه شه یا با گام كسری می نامند سیم پیچی دو طبقه كه در آن گام كلافها برابر با گام قطبی باشد (گام كوتاه نشده) به ندرت در عمل پیش می آید و معمولا سیم پیچی دو طبقه با گام كوتاه شده (گام كسری) مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع سیم پیچی در  ژنراتورها و موتورهای با قدرت كم تا قدرتهای بالا مورد استفاده قرار می گیرد موتورهایی كه دارای سیم پیچی و طبقه یا گام كوتاه شده باشند دارای مزایای زیر می باشند.

الف: با كوتاه كردن گام سیم پیچی پیشانی كلافها كوتاه تر شده و مصرف سیم كمتر می شود مخصوصا در موتورهای دو قطب كه گام سیم پیچی C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage033.png یا C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage034.png گام كامل انتخاب می شود این موضوع بهتر دیده می شود.

ب: در یك سیم پیچی دو طبقه با شیار كامل می توان كلافهای سیم پیچی را به اندازه ۲p مرتبه با یكدیگر موازی اتصال داد كه این موضوع یكی از مزایای آن می باشد زیرا در ماشینهای بزرگ با اختلاف سطح كم و جریان زیاد كه باید سطح مقطع ها دیهای آن زیاد باشد باعث كم شدن سطح مقطع ها دیها می شود.

ج: در سیم پیچی دو طبقه تعداد حلقه های هر كلاف نصف تعداد حلقه های كلاف سیم پیچی یك طبقه بوده و یك بازوی كلاف در كف شیار و بازوی دیگر در بالای شیار قرار می گیرد.

بدین ترتیب سیم پیچی دو طبقه بهتر از سیم پیچی یك طبقه تهویه و خنك می شود و بنابراین توان ماشین افزایش می یابد به علاوه بر این چون تلفات اضافی ماشین در اثر تضعیف ها رمونیكها كاهش پیدا می كند در نتیجه سیم پیچی دو طبقه با گام كوتاه شسده در مقابل سیم پیچی یك طبقه معمولی مشابه دارای افزایش قدرت حدود ۱۰% می باشد كه در این مطلب در صورت تعویض سیم پیچی موتورهای یك طبقه قدیمی و تبدیل آن به دو طبقه باید در نظر داشت. با كوتاه نمودن گام سیم پیچی ، ضریب ولتاژ سیم پیچی نیز كاهش می یابد. مثلا در صورت استفاده از ضریب C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage035.png برای گام كلافها (مقدار كوتاهی گام به اندازه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage036.png گام كامل)باید تعداد حلقه های كلاف را به اندازه ۵% زیادتر پیچید تا نسبت های مغناطیسی ثابت باقی بماند و در صورت استفاده از ضریب C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage034.png برای گام كلافها باید مقدار افزایش حلقه را ۱۵% انتخاب نمود بنابراین اگر چنانچه بخواهیم در هنگام تعویض سیم پیچی یك موتور سوخت گام سیم پیچی آن را تغییر دهیم باید این موضوع را مورد توجه قرار داده و در صورت كوتاه نمودن گام تعداد دور سیم پیچ را نسبت به حالت اول افزایش و در صورت زیاد كردن گام تعداد دور سیم پیچ را نسبت به حالت اول كاهش دهیم بدین ترتیب دیگر افزایش جر یان بی باری موتور كه علت آن برعكس شدن جریان لحظه ای بازوی كلافهای واقع در بعضی از شیارها بخاطر فشردگی گام می باشد نیز پدید نخواهد آمد.

برای انتخاب گام سیم پیچی از ضریب C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage037.png استفاده می شود كه مقدار آن معمولا C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage038.png بوده و با ضریب آن در y گام سیم پیچی yz بدست می آید. y C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage037.png yz = با كوتاه نمودن گام در سیم پیچی و طبقه دو بازوی قرار گرفته و پاره ای از شیارها مربوط به دو فاز مختلف بوده و بنابراین بازوهای واقع در هر شیار بایستی بخوبی از یكدیگر عایق شوند.

تعداد كلافها در سیم پیچی دو طبقه و برابر تعداد كلافها در سیم پیچی یك طبقه بوده و تعداد گروه كلافها نیز سه برابر تعداد قطبها و یا اینكه برابر با ۶p می باشد.

روابطی كه برای سیم بندی یك طبقه موتورهای سه فازه گفته شد در اینجا نیز صادق می باشد تنها همانطور كه توضیح داده شد در موتورهای دو طبقه گام سیم بندی از رابطه y C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage037.png yz =بدست می آید طریقه قرار دادن كلافها در داخل شیارها نیز فرق می كند و باید كلافها را در داخل شیارهای استاتور به ترتیب و پشت سر هم طوری جا زد كه یك بازوی كلاف در زیر  و بازوی دیگر كلاف در بالای شیار قرار گیرد تا فرم ظاهری سیم پیچی ها زیباتر شده و علاوه بر آن در هنگام سر بندی نیز امكان اشتباه كمتر شود.

ترسیم دیاگرام گسترده سیم پیچی دو طبقه به روشهای مختلف امكان پذیر می باشد كه در اینجا بذكر متداولترین روش آن می پردازیم.

روش استفاده از جدول:

برای بررسی بهتر این روش با ذكر یك مثال به شرح آن می پردازیم.

مثال

مطلوبست دیاگرام گسترده سیم پیچی یك موتور سه فازه ۳۶ شیار ۴ قطب به صورت دو طبقه:

برای ترسیم دیاگرام گسترده ابتدا y را حساب می كنیم؛

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage039.png

با مشخص شدن C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage040.png شروع فازها از شیارها ۱ و ۷ و ۱۳  خواهد بود.

گام سیم بندی در صورتیكه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage041.png انتخاب شود برابر خواهد بود با:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage042.png

چون گام بدست آمده عدد صحیح نیست لذا می توان سیم بندی را برابر با (۷) یا برابر با (۸) انتخاب نمود.

برای ادامه سیم پیچی گام سیم بندی را برابر با (۷) انتخاب می نمائیم در این صورت C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage037.png از C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage035.png كوچكتر خواهدبود.

جدولی كه برای تشخیص شیارهای مربوط به هر فاز نوشته می شود باید به طریقی باشد كه بتواند نمایانگر بازوهای رو و زیر واقع در هر شیار نیز باشد بدین منظور جدولی را به صوت زیر تكمیل می كنیم.

تعداد سطرهای جدول برابر با تعداد قطبهای موتور یعنی ۴ میباشد اعداد را مانند روش قبلی كه توضیح داده شد از یك تا ۳۶ با توجه به اینكه q=3 می باشد در جدول می نویسیم هریك از این اعداد مشخص كننده بازوی رویی یك كلاف نیز می باشد.

بازوی دیگر هر كلاف باید به اندازه yz=7 شیار با طرف اول آن فاصله داشته باشد. شیاری كه بازوی دوم كلاف در آن واقع می شود را با توجه به گام سیم بندی در پهلوی همان عدد قبلی مربوط به بازوی اول كلاف و به صورت پر بردار می نویسیم تا جدول سیم پیچی مطابق زیر كامل شود.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage043.jpg

با دقت در جدول مشاهده می شود كه در اعداد پریم دار كه مشخص كننده بازوهای زیر كلاف هستند نیز به ترتیب و پشت سر هم مانند جداول  قبلی نوشته شده است.

دیاگرام گسترده این مثال در ادامه ترسیم شده است.

ترتیب سربندی گروه كلافهای هر فاز مانند روشهای قبلی با توجه به جهت جریان در بازوهای رویی می باشد در اینجا نیز برای هر فاز انتهای گروه كلاف به انتهای گروه كلاف بعدی و ابتدا به ابتدای گروه كلاف بعدی متصل می شود.

با كمی دقت در دیاگرام ملاحظه خواهید كرد كه بین هر دو قطب در دو شیار مجاور هم جهت در جریان لحظه ای بازوهای واقع در هر شیار بر عكس یكدیگر می باشد.

پس از رسم دیاگرام گسترده باید دقت نموده كه این شیارها از نظر مكانی متقارن باشند تعداد این شیارها بستگی به مقدار كوتاهی گام داشته و در هر منطقه قطبی از رابطه y-yz بدست می آید.

اگر گام سیم بندی را برابر با yz=A انتخاب می كردیم در این صورت تنها یك شیار در بین هر دو قطب این خاصیت را پیدا می نمود.

 این موضوع باعث افزایش جریان بی باری موتور شده و برای رفع آن باید همانطور كه گفته شد تعداد دور سیم پیچی را افزایش داد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage044.jpg

 

محاسبه تعداد دور و قطر سیم پیچك ها

در بعضی مواقع جهت تغییر دور با جهت تغییر ولتاژ با نبودن سیمهای معیوب برای مقاصد دیگر لازم می شود تعداد دور سیم پیچ و قطر سیم جدید محاسبه شود.

محاسبه تعداد دور پیچك ها با كلافها

بر اساس فرمولی كه در الكترومغناطیس و ماشینهای الكتریكی محاسبات تعداد دور سیم پیچها انجام می دهیم و خواهیم داشت E نیروی محركه و C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage045.png حداكثر فلوی مغناطیسی ایجاد شده توسط یك قطب و f فركانس و شبكه و N تعداد دور كل سیم پیچی می باشد:

(۱)    C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage046.png

نیروی محركه از ولتاژ تغذیه در استاتور به اندازه افت ولتاژ در آن كمتر است اگر افت ولتاژ را به C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage047.png نشان دهیم برای E خواهیم داشت C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage047.png را معمولا به درصد بیان می كنند:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage048.pngC:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage049.png

U ولتاژ تغذیه فازی می باشد و با Vph آنها را نشان خواهیم داد.

(C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage050.png% -۱) E=Vph

فرمول ۱ را به صورت زیر جهت محاسبه N می توان نوشت. N تعداد كل دور سیم پیچی

(۲)           C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage051.png

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage052.png را برای قطبهای مختلف می توان از جدول زیر حدود آنرا تعیین كرد.

Vph ولتاژ فازی تغذیه كه با مقدار ولتاژی است كه در اتصال ستاره با مثلث هر سیم پیچی (هر فاز) آن را به خوبی تحمل می كند.

F فركانس شبكه و مقدار ثابت می باشد در فرمول شماره ۲ و C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage053.png و اگر محاسبه كنیم از قطر تئوری تعداد كل دور بدست می آید. سطح محاصره شده از استاتور توسط یك قطب و Bm اندو كسیون ماكزیممم می باشد. (۳)     C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage054.png

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage055.jpg

اگر طول استاتور را به La و قطر آنرا به Da نشان دهیم سطح جانبی استاتور برابر است C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage056.png سطح جانبی استاتور سطح محصور – بین یك قطب از استاتور

A: سطح محصور از استاتور توسط یك قطب

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage057.png

Bm حداكثر اندوكسیون می باشد و مقدار متوسط آن یا بعبارت دیگر اندوكسیون سطح كار استاتور كه آنرا با Bm نشان می دهد برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage058.png با قرار دادن مقدار Bm و A در فرمول شماره (۳) برای C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage059.png خواهیم داشت.

(۴)       C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage060.png

رابطه (۲) با جایگزینیC:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage059.png بصورت زیر در می آید:

تعداد كل سیم پیچی

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage061.png

واحد Vph ولت و f هرتس و Bn وبر بر متر مربع و Da متر و La متر می باشد. این فرمول از ن ظر تئوری بدون توجه به ضرایب علمی صادق است و صورت علمی آن به قرار زیر خواهد بود.

دور هر پیچك

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage062.png

Kd ضریب سیم پیچی است و C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage063.png تعداد بوبین ها و در هر فاز كه برای سیم بندی یك طبقه سه فاز C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage064.png و برای دو طبقه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage065.png می باشد دور موتورها تك فاز با توجه به اینكه تعداد شیارها و منظور شده به قطب های اصلی (سیم پیچ قدرت) C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage066.png شیارها می باشد برابر است با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage067.png  برای یك طبقه و برای دو طبقه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage068.png خواهد بود.

Kسیم پیچی از حاصل ضرب دو ضریب (ضریب كوتاهی گام و ضریب توزیع) بدست می آید. ضریب كوتاهی گام چنانچه د گام كسر مزایای آن بیان شد موتورها معمولا با گام كسری سیم پیچی می شوند و چون نیروی محركه از جمع برداری بدست می آید لذا كمتر از مقدار جبری آن خواهد شد و برای جبران این منظور ضریب كوتاهی گام را در محاسبه تعداد دور در نظر میگیرند و اگرC:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage069.png  درجه كوتاهی گام را بیان كند و C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage070.png زاویه الكتریكی  بین دو               را در سیم پیچی گام كوتاه نشان دهد ضریب كوتاهی گام بصورت زیر آنچه در گام كسری گفته شد نوشته می شود.

ضریب كوتاهی گام

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage071.png

(a) ضریب كوتاهی گام را ضریب وتر تعیین می نامند كه طول وتر در گام كوتاه به طول قوس آن اگر تقسیم شود بدست می آید.

 C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage072.png                                                C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage073.png  Cos C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage074.png

در فرمول فوق بطوریكه ملاحظه می شود اگر گام در قطر گرفته شود مقدار C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage069.png برابر صفر می باشد و (۰) cos برابر است پس ضریب گام در گام كامل برابر L است.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage075.png

(b) ضریب توزیع: چون تما هادیها را نمی توان در یك شیار جا داد لذا هادیها در  سطح استاتور توزیع می شوند و می دان مغناطیسی حاصله دیگر b مجموع جبری هادیها متناسب نخواهد بود و برای رفع آن ضریب توزیع را در نظر می گیرند ضریب توزیع را با z نشان می دهند و عملا آنرا به قرار زیر در نظر می گیرند.

q تعداد شیارهای موجود در هر قطب فاز می باشد.

ضریب توزیع

 C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage076.png

پس ضریب سیم پیچی ky برابر است با:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage077.png

Bn را از منحنی شماره ۱ كه مقدار آن وبر بر متر مربع است اندازه گیری خواهیم كرد. منحمی مقادیر مختلفه Bn را با متغیر Da قطر استاتور مشخص می كند.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage078.png

محاسبه قطر سیم

اگر بخواهیم توان نامی موتور را از پلاك موتور بدست آوریم محاسبه قطر سیم خیلی ساده بدست خواهد آمد و در صورت پاك بودن  پلاك موتور و با مفقود شدن آن و تغییر سیم پیچی برای هدفهای دیگر صورت می گیرد محاسبه آنرا متعاقبا انجام می دهیم.

الف – با استفاده از پلاك موتور قدرت خروجی p (توان نامی) و راندمان C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage079.png و ضریب توان C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage080.pngCos آنرا یادداشت نموده و خواهیم داشت.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage081.png

در حالت ستاره IL=Ip و در حالت مثلث C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage082.png بدست می آید بعبارت دیگر جریان عبوراز هادیها جریان فازی می باشد.

مقدار جریان محوری از سیم پیچكها با توجه به چگالی جریان مجاز كه از منحنی C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage083.png می توان آنرا تعیین نمود سطح مقطع سیم بدست می آید.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage084.png

برای موتورهای تك فاز مطابق آنچه گفته شد ابتدا جریان را از رابطه زیر تعیین و سپس قطر سیم مربوطه تعیین می شود.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage085.png

درصورت نداشتن دسترسی به پلاك موتور با تغییرات جدید ابتدا قدرت دریافتی استاتور را از فرمول زیر بدست می آوریم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage086.png را از منحنی شماره ۲ و Bn را از منحنی شماره ۱ و Da را با اندازه گیری قطر استاتور (واحد میلی متر) و Lرا با اندازه طول شیار (واحد میلی متر) تعیین می كنیم و یا حد متوسط لغزش ۵% و معلوم كردن سرعت میدان دوار nr را بدست می آوریم و بطور كلی می توان لغزش را از منحنی شماره ۴ معین می شود.

با تعیین قدرت استاتور (ورودی) مطابق آنچه در بالا گفته شد قرار سیم معلوم می گردد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage087.png

البته ضریب توان و راندمان را از منحنی شماره ۵ و ۶ تعیین می كنیم و سپس جریان را نیز تعیین می كنیم.

سیم پیچی موتورهای تك فاز روتور قفسه ای

در صورتی كه استاتور یك موتور آسنكرون تنها با یك گروه كلاف سیم پیچی شود و بیك منبع یك فازه اتصال یابد در این صورت یك میدان متغیر ایجاد می شود و بر عكس سیم پیچی سه فازه دیگر میدان دوار نخواهیم داشت. اگر در یك موتور سه فاز x و y را به یكدیگر متصل نموده و u-v را به شبكه یك فاز متصل نمائیم و ترینالهای w و z نیز آزاد بماند در این صورت موتور به لرزش درآمده و به خودی خود نمی چرخد اما اگر موتور را با دست به چپ یا راست بگردانیم موتور در همان جهت گردش با دست بگردش خود ادامه خواهد داد.

اگر در موتور سه فاز ذكر شده ترمینالهای x و y را به یكدیگر اتصال داده و چهار ترمینال باقی مانده x-v و w-z را به یك جریان دو فازه متصل كنیم و تور این موتور بگردش خواهد افتاد همانطور كه در شكل صفحه ۸۷ دیده می شود محور سیم پیچ u-v با محور سیم پیچ w-z به اندازه ۹۰ درجه تغذیه شوند میدان دور ایجاد شده موتور بخودی خود بگردش خواهد افتاد موتورهای یك فازی كه در صنعت مورد استفاده قرار می گیرند دارای رتور قفسه ای می باشند برای ایكه پس از اتصال به شبكه یك فازه مانند سیم پیچی دو فازه ذكر شده به خودی خود بگرداند داراری دو سیم پیچ جدا از یك دیگر بوده و با اضافه كردن خازن – مقاومت اهمی و بندرت مقاومت سلفی در مدار یكی از سیم پیچها (سیم پیچ كمكی) اختلاف فاز لازم را بین جریانهای دو سیم پیچ بوجود می آورند. از خازنهای الكترولیتی فقط برای راه اندازی استفاده می شود و بیشتر از چند ثانیه نباید در مدار باشند در صورتیكه بخواهیم خازن راه انداز را تعویض كنیم باید از خازنی استفاده كنیم كه دارای همان مشخصات خازن اصلی بوده و ظرفیت و ولتاژ آن برابر با ظرفیت و ولتاژ خازن معیوب باشد خازن با ولتاژ بیشتر را می توان جایگزین خازن با ولتاژ كمتر نمود اما عكس این حالت صادق نمی باشد.

اگر بخواهیم سیم پیچی یك موتور یك فاز را كه با ولتاژ u1 كار كرده و توسط خازن c1 راه  اندازی می شود تعویض نموده و آن را برای ولتاژ جدید u2 سیم پیچی كنیم می توانیم ظرفیت خازن جدید را از رابطه زیر بدست آوریم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage088.png

سیم پیچی كمكی پس از راه اندازی می تواند از شبكه قطع شده و یا اینكه به شبكه متصل باقی بماند مقدار مقاومت اهمی كه با سیم پیچی راه انداز سری می شود تقریبا بین ۴ تا ۸ برابر مقاومت سیم پیچ راه انداز  بوده و می توان خیلی ساده این مقاومت را با زیاد و كم كردن تعداد دور سیم پیچ راه انداز و كم كردن سطح مقطع آن و با استفاده از یك سیم با مقاومت مخصوص بیشتر (نسبت به سیم پیچ اصلی) مانند سیم آلومینیومی و یا آهنی قطع اندود بدست آورد اغلب یك قسمت از سیم پیچ كمكی را به صورت بیفلار می پیچند (معمولا C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage089.png حلقه های كلاف در یك جهت و C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage090.png در جهت دیگر) و بدین ترتیب مقاومت اهمی سیم پیچی موثرتر می شود ابتدا و انتهای سیم پیچ اصلی را با توجه به شكل صلفحه ۸۷ با دو حرف u-v و سیم پیچ كمكی یا راه انداز را با دو حرف w-z   نشان می دهند.

استاتور موتورهای یك فاز را می توان به صورت یك طبقه و یا دو طبقه و یك در یا دو دور سیم پیچی نمود كه به شرح چدن تایی از آنها می پردازیم.

الف: سیم پیچی یك طبقه یك فاز

در صورتیكه سیم پیچ كمكی پس از راه اندازی در مدار باقی بماند می توانیم تعداد شیارهای استاتور را به نسبت مساوی بین دو سیم پیچ تقسیم نموده و برای ترسیم دیاگرام سیم پیچی نیز چه به صورت یك  طبقه و چه به صورت یك طبقه و چه به صورت دو طبقه از روابطی كه برای موتورهای سه فاز گفته شده و قواعدی كه در آن مورد بكار می رفت استفاده كنیم با توجه به اینكه در اینجا m=2 (در سه فاز m=3) می باشد در این صورت از تمام شیارهای استاتور در حالت كار دائمی استفاده می شود در موتورهای یك فاز صنعتی اغلب سیم پیچی كمكی پس از راه اندازی موتور از مدار خارج می شود برای چنین حالتی معمولاً سیم پیچی به طرق مختلف انجام می گیرد در ساده تر ین حالت آن سیم پیچی بصورت یك طبقه انجام گرفته و دو سوم شیارها را برای سیم پیچ اصلی و یك سوم باقی مانده را برای سیم پیچ كمكی كه در این حالت فقط برای راه اندازی بكار می رود اختصاص می دهند.

در این حالت راه اندازی به خوبی امكان پذیر بوده و از نظر اقتصادی نیز سیم پیچی مقرون به صرفه می باشد برای ترسیم دیاگرام گسترده این سیم پیچی باید تعداد گروه كلافهای سیم پیچی اصلی را برابر با تعداد قطبها در نظر گرفت در این صورت تعداد كلافهای هر گروه كلاف كوچك خواهد شد تعداد گروه كلافهای سیم پیچ راه انداز نیز می تواند برابر با تعداد قطبها و یا برابر با تعداد جفت قطبها باشد.

چون بازوهای هر گروه كلاف دو قطب بسازند و تعداد گروه كلافهای اصلی نیز برابر با تعداد قطبها در نظر گرفته می شود لذا باید در نصف شیارهای زیر هر قطب مربوط به سیم پیچ اصلی یك طرف گروه كلاف و در نیم باقیمانده گروه كلاف دیگر قرار بگیرد.

این موضوع بدین معنی است كه بایستی گروه كلافهای اصلی در مجاور هم و بدون اینكه در بین آنها شیار خالی باشد جا زده شوند.

برای رسیدن به این هدف باید گام بزرگترین كلاف اصلی از گام قطبی یك شیار كوچكتر باشد كلافهای راه اندازی نیز در شیارهای خالی بین گروه كلافهای اصلی جای می گیرند.

شروع سیم بندی راه انداز نیز باید به اندازه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage091.png از شروع سیم بندی اصلی فاصله داشته باشد مثال (۱) می خواهیم استاتور یك ماشین ۲۴ شیار را به صورت یك طبقه یك فاز با سیم پیچ راه اندازی و ۴ قطب سیم بندی كنیم شمای گسترده سیم پیچی آنرا رسم كنیم.

تعداد شیارهای اصلی C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage092.png و تعداد شیارهای راه انداز C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage093.png می باشد گام قطبی برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage094.png بوده و دو سوم گام قطبی یعنی ۴ شیار مربوط به سیم پیچ اصلی و یك سوم آن كه ۲ شیار می باشد مربوط به راه انداز می باشد.

تعداد گروه كلافهای اصلی برابر با ۲p=4 بوده و باید هر گروه كلاف نیز دارای دو كلاف باشد تا مجموعا ۱۶ شیار پر شود (تعداد كلافهای گروه كلافهای اصلی را می توان از نصف كردن تعداد شیارهای زیر هر قطب مربوط به سیم پیچ اصلی نیز بدست آورد.)

اگر تعداد گروه كلافهای راه اندازی را نیز برابر با ۴ بگیریم در این صورت تعداد كلافهای هر گروه كلاف یكی می شود كه مجموعا ۴ كلاف شده و ۸ شیار توسط آنها پر می شود تعداد گروه كلافهای راه انداز را برابر با ۲ نیز می توانیم بگیریم در اینصورت نوع گروه كلافها ۲ تایی خواهد شد و تمام گروه كلافهای اصلی و راه اندازی دوتایی می شوند.

زاویه ا لكتریكی بین دو شیار مجاور C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage095.png می شود شروع فاز اصلی از شیار ۲ و شروع فاز دوم سیم پیچ راه انداز از شیار C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage096.png می باشد.

با دقت در شكل زیر ملاحظه می شود كه شیار ۵ و ۶ مربوط به سیم پیچ اصلی می باشد لذا در اینجا باید سیم پیچ راه انداز را از شیار ۴ شروع نمائیم دیاگرام كامل این سیم بندی در شكل زیر با چهار گروه كلاف اصلی و دو گروه كلاف راه انداز مشخص شده است.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage097.jpg

مثال (۲) دیاگرام گسترده یك موتور یك فاز ۳۶ شیار ۴ قطب یك طبقه در شكل زیر نشان داده شده است. تعداد شیارهای سیم پیچ اصلی برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage098.png و تعداد شیارهای راه انداز برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage099.png می باشد.

سیم پیچی اصلی دارای چهار گروه كلاف سه تایی و در مجموع ۱۲=۳*۴ می باشد چون هر كلاف دو شیار را پر می كند بنابراین مجموعا ۲۴ شیار توسط سیم پیچ اصلی پر می شود.

تعداد گروه كلافهای راه انداز نیز چهار تا بوده و در مجموع باید ۱۲ شیار را پر كنند یعنی این چهار گروه كلاف مجموعا ۶=۲ ÷ ۱۲ كلاف می باشند با كمی دقت در این مسئله كه باید شش كلاف چهار گروه كلاف را در تشكیل بدهند این نتیجه گرفته می شود كه باید دو گروه كلاف دو تایی و دو گروه كلاف دیگر نیز تكی باشند.

گام قطبی ۹ بوده و گام بزرگترین كلاف اصلی ۸ = ۱-۹  می باشد و گروه كلافهای اصلی تماما پهلوی یكدیگر جا زده شده اند در شكل زیر نیز سیم پیچی یك موتور یك فاز یك طبقه ۲۴ شیار ۲ قطب دیده می شود كه طریقه ترسیم آن بهمان روش ذكر شده می باشد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage100.jpg

سیم پیچی دو طبقه موتورهای یك فاز

در مثالهای ذكر شده صفحات قبل دو سوم كل شیارها به سیم پیچ اصلی و یك سوم شیارهای باقی مانده به شیارهای راه اندازی اختصاص داده شد اما در خیلی از موتورهای یك فاز تعداد شیارهای اصلی از دو سوم و تعداد شیارهای راه انداز از یك سوم كل شیارها بیشتر بوده و در نتیجه اجباراً تعدادی از شیارها به صورت دو طبقه پر می شوند در شیارهای دو طبقه می تونند دو بازوی مربوط به كلافهای اصلی و یا دو بازوی مربوط به كلافهای فرعی قرار بگیرند و یا اینكه یك بازو از كلاف راه انداز و یا تركیبی از حالتهای ذكر شده در هر شیار دو طبقه واقع شوند كه معمولا این شیارها دارای پهنا و عمق بزرگتر از تعبیه شیارها می باشند. در بعضی موارد نیز تعداد حلقه های كلافهای مربوط به یك گروه كلاف با یكدیگر متفاوت می باشد این موضوع باعث تاثیر روی هارمونی ها شده و همچنین صدای موتور را هنگام كار كاهش می دهد تعداد شیارهای اصلی و راه انداز در اینگونه موتورها از قاعده خاصی بدست نیامده و معمولا بصورت تجربی تعداد شیارهای مربوط به سیم پیچ اصلی برابر با تعداد كل شیارها و یا به اندازه تعداد قطبها كمتر از آن می باشد.

علاوه بر اینها تعداد شیارهای اصلی عدد دیگری نیز می تواند باشد اما در هر صورت تعداد شیارها باید طوری انتخاب شود كه تقسیم بندی گروه كلافها در پیرامون استاتور و در داخل شیارها به صورت متقارن امكان پذیر بوده و تعداد قطبهای لازم ایجاد شده و راه اندازی نیز بخوبی انجام پذیرد.

طریقه محاسبه و رسم دیاگرام سیم بندی این گونه موتورها را با ذكر چند مثال توضیح می دهیم.

مثال (۱) استاتوریك موتور یك فاز دارای ۳۰ شیار می باشد و باید بصورت شش قطب سیم پیچی شود در صورتیكه تعداد شیارهای مربوط به سیم پیچ اصلی zA=24 و تعداد شیارهای مربوط به سیم پیچ راه انداز zB=12 باشد دیاگام گسترده این موتور را رسم كنید.

با توجه به اعداد داده شده ملاحظه می شود مجموع شیارهای اصلی و راه انداز از تعداد شیارهای موجود بیشتر می باشد و بنابراین مجبور هستیم كه تعدادی از شیارها را به صورت دو طبقه سیم پیچی كنیم برای این مثال در شیارهایی كه دو طبقه می شوند می توانند دو بازوی مربوط به كلافهای اصلی و یا دو بازوی مربوط به كلافهای فرعی قرار بگیرند كه بشرح آنها می پردازیم.

حالت اول:

در این حالت مثال را به صورتی كه در شیارهای دو طبقه دو بازوی كلاف اصلی قرار می گیرند حل می كنیم لازم به تذكر است كه اگر هر شیار دو طبقه را دو شیار فرض كنیم مجموعا با شیارهای یك طبقه باید ۲۴ شیار برای سیم پیچ اصلی در نظر گرفت به دلیل شش قطب بودن موتور تعداد گروه كلافها نیز برابر شش می شود كه بایستی ۲۴ شیار را پر كنند حال با توجه به اینكه هر كلاف دو شیار را پر می كند لذا نتیجه می شود كه گروه كلافها بایستی دوتایی باشند زیرا چنانچه تعداد كلاف یك گروه را با x نمای شدهیم از رابطه زیر خواهیم داشت:

۲۴=۶*۲*x=1         x=2

از ۳۰ شیار موجود در استاتور ۱۲ تای آن یك طبقه و مربوط به راه انداز می باشند لذا ۱۸ شیار باقی می ماند كه باید آن را ۲۴ شیار فرض نمود پس تعداد ۶=۱۸-۲۴ شیار باید دو طبقه پیچیده شوند.

برای اینكه سیم پیچی متقارن باشد باید این شش شیار در محیط استاتور دارای فواصل یكسانی از یكدیگر باشند فاصله بین هر دو شیار دو طبقه یا گام شیارهای دو طبقه را می توان از رابطه تعداد شیارهای دو طبقه / z بدست آورد.

بنابراین در اینجا گام شیارهای دو طبقه برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage101.pngمی شود بدین ترتیب شیارهای ۱ و ۶ و ۱۱ و ۱۶ و ۲۱ و ۲۶ را دو طبقه انتخاب كنیم.

گام بزرگترین كلاف از سیم پیچ اصلی را باید در این سیم پیچی برابر با گام قطبی انتخاب نمود زیرا شیارهای دو طبقه در این سیم پیچی وجود دارد بنابراین با توجه به توضیحاتی كه قبلا در مورد سیم پیچی موتورهای یك طبقه گفته شد و با توجه به مطالب ذكر شده در مورد این مثال می توانیم دیاگرام گسترده سیم پیچ اصلی را رسم كنیم. شكل زیر دیاگرام گسترده این سیم پیچی را نشان می دهد.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage102.jpg

همانطور كه در مثال ذكر شده است تعداد شیارهای مربوط به سیم پیچ راه انداز ۱۲ می باشد و باید توسط ۶ گروه كلاف پر شود و چون هر كلاف نیز دو شیار را پر می نماید پس تعداد كل كلافها نیز برابر با ۶ خواهد شد نتیجه ای كه گرفته می شود این است كه گروه كلاف از یك كلاف تشكیل می شود و بدین ترتیب از ۶ گروه كلاف تیكی برای راه اندازی استفاده می شود.

x=1

X*6*2=12

شروع سیم پیچ راه انداز باید از شیاری باشد كه نسبت به سیم پیچ اصلی ۹۰ درجه الكتریكی اختلاف فاز ایجاد كند لذا شروع سیم پیچ راه انداز را حساب می كنیم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage103.png

حال با داشتن شروع سیم بندی راه انداز و نوع گروه كلافهای آن می توانیم دیاگرام گسترده سیم بندی راه انداز را رسم كنیم گام سیم پیچ راه انداز را می توانیم از روی شیارهای خالی مربوط به سیم پیچ راه انداز (۳ و ۴ و ۸ و ۹ و ۱۳ و ۲۴ و…) و تكی بودن گروه كلافها و یا از روی رابطه yz=y-1=4 (چون سیم پیچ راه انداز یك طبقه است) نیز بدست آوریم.

در شكل زیر دیاگرام گسترده سیم پیچ راه انداز بتنهایی نشان داده شده است. حال می توانیم از انطباق دو دیاگرام گسترده مربوط به سیم پیچ اصلی و سیم پیچ راه انداز دیاگرام گسترده كامل موتور را مانند شكل صفحه بعد بدست آوریم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage104.jpg

حالت دوم:

این بار سیم پیچی را طوری انجام می دهیم كه در شیارهای دو طبقه یك بازو از كلاف اصلی و یك بازو از سیم پیچ راه انداز قرار بگیرد.

در اینجا نیز ابتدا دیاگرام گسترده هر یك از دو سیم پیچ را به طور جداگانه ترسیم نموده و سپس از انطباق آن دو بر یكدیگر دیاگرام گسترده كامل را بدست می آوریم.

نوع گروه كلافهای اصلی بهمان روش حالت قبل در اینجا نیز دوتایی بدست می آید.

در این روش تعداد شیارهای خالی را نس بت به سیم پیچ اصلی بدست آورده و آنها را به صورت یكنواخت در بین سیم پیچهای اصلی تقسیم می كنیم چون در هر شیار تنها یك بازو از كلافهای اصلی واقع می شود لذا فقط ۶ شیار خالی باقی می ماند زیرا:

شیار   C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage105.png

این شیارها (C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage106.png) باید در بین گروه كلافهای اصلی قرار بگیرند كه می توان تعداد شیارهای خالی كه بین هر یك از گروه كلافها قرار می گیرد (NA) از رابطه زیر بدست آورید.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage107.png

و چون تعداد گروه كلافهای اصلی ۶ می باشد پس هر یك از ۶ شیار خالی باید در بین یك گروه كلاف اصلی قرار داد گام بزرگترین كلاف را می توان در اینجا كه شیار دو طبقه برای اصلی نداریم از رابطه y1A=y-1 بدست آوریم.

بدین ترتیب گام بزرگترین كلاف از سیم پیچ اصلی برابر y1A=5-1=4 بدست می آید كه با دانستن آن و دانستن آن و دانستن نوع گروه دیاگرام گسترده مربوط به سیم پیچی اصلی را رسم می كنیم این دیاگرام در صفحه۴۱ نشان داده شده است.

همانطوری كه از دیاگرام ملاحظه می شود شیارهای ۳ و ۸ و ۱۳ و ۱۸ و ۲۳ و ۲۸ با گام سیم پیچ و در بین گروه كلافهای اصلی یك شیار خال مانده است كه باید توسط سیم پیچ راه انداز پر شود. سیم پیچ راه انداز نیز مشابه سیم پیچ اصلی رسم می شود. بدین منظور ابتدا نوع گروه كلافهای آنرا بدست می آوریم كه همانند حالت اول در اینجا نیز یك بدست می آید.

۱۲=۶*۲*x=1            x=1

پس تعداد شیارهای خالی را نسبت به سیم پیچ راه انداز پیدا می نمائیم از ۳۰ شیار استاتو ۱۲ تای آن مربوط به سیم پیچ راه انداز است و بنابراین ۱۸ شیار باقی می ماند.

شیار C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage108.png

این ۱۸ شیار نیز باید بطور مساوی در بین گروه كلافهای راه انداز تقسیم شوند بنابراین در یبن هر یك از گروه كلافهای اصلی سه شیار خالی باید وجود داشته باشد و یا اینكه از رابطه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage109.png نیز C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage110.png بدست می آید.

گام سیم پیچی از رابطه y1B = y-1 برابر با ۴ می شود شروع سیم پیچی راه انداز دیاگرام گسترده سیم پیچ راه انداز را ترسیم كنیم كه چون با روش اول تفاوتی ندارد.

با انطباق دو دیاگرام گسترده مربوط به سیم پیچ اصلی و سیم پیچ راه انداز دیاگرام گسترده سیم بندی كامل ماشین مانند شكل صفحه بعد بدست می آید.

 C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage111.jpg

 همانطور كه در این روش ملاحظه شد شیارهای دو طبقه پس از رسم دیاگرام گسترده كامل استاتور بدست می آید كه در این مثال شیارهای ۴ ، ۹ و ۱۴ و۱۹ و ۲۴ و ۲۹ با گام سیم پیچ دو طبقه شده اند چون در اكثر موتورها اندازه شیاری كه دو طبقه پیچیده می شود از شیارهای دیگر بزرگتر است لذا باید در هنگام سیم پیچی شیار شماره یك را طوری در روی پوسته استاتور انتخاب نمود كه شیار بزرگتر همان شیار دو طبقه بشود.

مثال (۲) استاتور موتور یك فازه ای دارد ۳۶ شیار می باشد و باید به صورت چهار قطب سیم پیچی شود در صورتی كه تعداد شیارهای مربوط به سیم پیچ اصلی zA=28 و تعداد شیارهای مربوط به سیم پیچ راه انداز zB=24 باشد دیاگرام گسترده كامل آن را طوری رسم كنید كه در شیارهای دو طبقه یك بازو از كلاف اصلی و یك باز و از كلاف راه انداز واقع شود.

تعداد گروه كلافهای اصلی و راه انداز در این مثال نیز برابر با ۲p=4 می باشد برای پیدا كردن نوع (تعداد كلاف) گروه كلافهای اصلی را از رابطه زیر استفاده می كنیم.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage112.png

عدد بدست آمده بدین معنی است كه باید از چهار گروفه كلاف كه هر گروه كلاف از ۵/۳ كلاف تشكیل شده و مجموعا ۲۸ شیار را پر می كند سیم پیچ اصلی استفاده نمود لیكن همانطور كه می دانید گروه كلافهای ۵/۳ تایی بی معنی می باشد با كمی دقت در عدد بدست آمده می توانیم چهار گروه كلاف را به دو گروه كلاف سه تایی و دو گروه كلاف چاهر تایی تقسیم كنیم كه باز مجموعا چهار گروه كلاف شده و چهار قطب را تشكیل می دهد و مجموعا ۲۸ شیار را پر می كند در هنگام ترسیم دیاگرام گسترده باید برای حفظ تقارن گروه كلافهای سه تایی یا چهار تایی مجاور هم جا زده نشوند.

تعداد شیارهای خالی بین هر گروه كلاف را می توان بصورت زی حساب نمود.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage113.png

بزگترین كلاف را اگر از رابطه yA=y-1 حساب كنیم عدد ۸ بدست می آید كه اگر تمام گروه كلافهای اصلی دارای تعداد مساوی كلاف بود این عدد نیز قابل قبول می شد اما چون دو نوع گروه كلاف سه تایی و چهار تایی داشته و برای اینكه تعداد شیارهای خالی بین هر گوه كلاف نیز دو تا بوده و سیم پیچی نیز متقارن باشد گام بزرگترین كلاف هر گروه كلاف سه تایی یا چهار تایی باشد تفاوت داشته باشد ولی در هر حال میانگین آن باید همان عدد y-1=8 باشد در عین حال چون تفاوت كلافهای گروه كلافهای سه تایی و چهار تایی یكی می باشد پس در گام بزرگترین كلاف نیز باید دو شیار تفاوت وجود داشته باشد بدین ترتیب باید گام بزرگترین كلاف را برای گروه كلاف چهار تایی عدد ۹ و برای گروه كلاف سه تایی عدد ۷ انتخاب نمود.

حال می توانیم با مشخصات بدست آمده دیاگرام مربوط به سیم پیچ اصلی را مطابق شكل زیر رسم كنید.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage114.jpg

برای سیم پیچ راه انداز نیز تعداد گروه كلافها را برابر با تعداد قطبها در نظر گرفته و بدین ترتیب با داشتن zB=24 نوع گروه كلافها را بدست می آوریم:

۲۴=۴*۲*x      x=3

تعداد شیارهای خالی بین هر گروه كلاف راه انداز نیز از رابطه زیر بدست می آید:

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage115.png

چون همه گروه كلافهای راه انداز با یكدیگر مشابه هستند بنابراین گام بزرگترین كلاف آن را می توانیم از رابطه yB= y-1 بدست آوریم نتیجه C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage116.png خواهد شد.

زاویه الكتریكی بین هر دو شیار برابر با C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage117.png می شود بنابراین شروع سیم پیچ راه انداز شیار C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage118.png خواهد شد.

در اینگونه موتورها باید دور تند و دور كند تنها از یك راه انداز استفاده شوند مانند موتورهای یك دور یا سیم پیچ راه انداز پس از اینكه دور موتور ۷۰% مقدار نا می رسید این سیم پیچ توسط كلید از مدار خارج می شود (موتورهای یك فازی نیز ساخته می شود كه هر سیم پیچ اصلی یك سیم پیچ راه اانداز دارد) سیم پیچ راه انداز برای تعداد قطب كمتر (دور بیشتر) می پیچند در صورتی كه بخواهیم موتور با دور كند كار كند با اتصال كلیدی روی دور كند ابتدا سیم پیچ اصلی دور تند و سیم پیچ راه انداز در مدار قرار گرفته و راه اندازی می شود توسط كلید گریز از مركز و یا رله از مدار خارج شده و تنها سیم پیچ اصلی دور كند در مدار قرار می گیرد و از این به بعد موتور با دور كند بگردش خود ادامه می دهد مدار اتصال سیم پیچ ها اصلی و راه انداز و كلید در شكل زیر رسم شده است.

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage119.jpg

 همانطوریكه در این مدار مشاهده می شود با قرار دادن كلید در وضعیت تند سیم پیچ دور تند و سیم پیچ راه انداز در مدار قرار گرفته پس از رسیدن دور به حدود سه چهارم دور نامی كلید گریز از مركز مدار سیم پیچ راه انداز را قطع نموده و موتور با دور تند گردش خود ادامه می دهد اگر كلید در وضعیت دور كند قرار گیرد با سیم پیچ دور تند و سیم پیچ راه انداز در مدار قرار گرفته و موتور با دور تند راه اندازی می شود و پس از رسیدن دور به مقدار ذكر شده كلید گریز از مركز مدار سیم پیچ راه انداز و سیم پیچ اصلی دور تند را قطع نمود و این بار سیم پیچ مربوط به دور كند را به مدار وصل می نماید و موتور با دور كم به گردش خود ادامه می دهد در این موتورها معمولا اندازه شیارها با یكدیگر متفاوت بوده و این موضوع به این دلیل است كه بعضی از شیارها سه طبقه و بعضی دیگر دو طبقه و تعدادی نیز یك طبقه سیم پیچی می شوند. سیم پیچی اینگونه موتورها به صورت متحدالمركز بوده و معمولا سیم پیچ راه انداز روی دو سیم پیچ دیگر جا زده می شود. طریقه ترسیم دیاگرام گسترده در اینگونه موتورها مانند مثالهای قبلی كه در مورد موتورهای یك فاز یك دور شرح داده شده می باشد و باید ابتدا دیاگرام گسترده هر یك از سیم پیچها را جداگانه رسم نموده و سپس از انطباق آنها بر یكدیگر دیاگرام گسترده كامل موتور بدست آورد.

 مثال

استاتور یك موتور كولر دارای ۲۴ شیار بوده باید به صورت ۴ قطب و ۶ قطب سیم پیچی شود در صورتیكه تعداد شیارهای سیم پیچ دور تند zA1=20 و برای سیم پیچ دور كند zA2 = ۱۸شیار و برای سیم پیچ راه انداز نیز zB=16 شیار در نظر گرفته شود دیاگرام گسترده آنرا رسم كنید.

ابتدا می بایست مربوط به دور تند را انجام داده و دیاگرام گسترده این قسمت را ترسیم می كنیم. تعداد گروه كلافهای دور تند برابر با ۲p1=4 بوده و چون ۲۰ شیار متعلق به این سیم پیچی می باشد پس هر گروه كلاف شامل ۲۰=۴*۲*x         x=2/5 كلاف خواهد بود.

تعداد گروه كلافهای سیم پیچ اصلی برابر تعداد قطبها بوده و تعداد كلافهای هر گروه نیز برابر با ۳ می شود زیرا:

۲۴=۴*۲*x=1                x=3

گام بزرگترین كلاف سیم پیچ اصلی مانند مثالهای قبلی برابر با گام قطبی یعنی ۴ می باشد و با توجه به معلومات بدست آمده می توان دیاگرام گسترده سیم پیچ را مانند شكل صفحه بعدرسم نمود.

 C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage120.jpg

 در مورد سیم پیچ راه انداز نیز به همین روش عمل می كنیم یعنی در چهار شیار دو طبقه فقط بازوهای مربوط به كلافهای راه انداز قرار می دهیم بدین ترتیب كلافهای راه انداز بجای قرا گرفتن در ۱۶ شیار یك طبقه در ۱۲ شیار كه بعضی از آنها دو طبقه هستند واقع می شوند گام شیارهای دو طبقه مربوط به راه انداز برابر با ۶=۴÷۲۴ می شود.

شروع سیم پیچ را ابتدا از ۹۰ درجه الكتریكی بعد از شروع سیم پیچ اصلی یعنی از شیار ۴ باید گرفت بنابراین شیارهای ۴ و ۱۰ و ۱۶ و ۲۲ باید توسط دو بازوی كلاف راه انداز پر شوند تعداد گروه كلافهای راه انداز نیز برابر با تعداد قطبها یعنی ۴ و تعداد کلافهای هر گروه کلاف نیز برابر با ۲ می شوند زیرا:

۱۶= ۴*۲*x → x=2

با انتخاب گام بزرگترین کلاف راه  انداز برابر با گام قطبی یعنی ۶ توانیم دیاگرام گسترده هر گروه سیم پیچ راه انداز مانند شکل زیر رسم کرد (شکل a)

بدین ترتیب از انتقال دو دیاگرام بر روی یکدیگر می توان دیاگرام گسترده کامل موتور را مانند زیر بدست آورد. (شکل b)

C:UsersEhsanPDesktopNew folderنقشه های سیم پیچی موتور_filesimage121.jpg

شبیه سازی سیم پیچ در کامپیوتر

برای این کار توصیه می کنیم از نرم افزار مکسول استفاده نمایید چرا که براحتی می توانید تمام سیم پیچ های خود را به صورت سه بعدی ترسیم نمایید و آنها را در شرایط مختلف بررسی نمایید.

.u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a { padding:0px; margin: 0; padding-top:1em!important; padding-bottom:1em!important; width:100%; display: block; font-weight:bold; background-color:#eaeaea; border:0!important; border-left:4px solid #2ECC71!important; text-decoration:none; } .u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a:active, .u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a:hover { opacity: 1; transition: opacity 250ms; webkit-transition: opacity 250ms; text-decoration:none; } .u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a { transition: background-color 250ms; webkit-transition: background-color 250ms; opacity: 1; transition: opacity 250ms; webkit-transition: opacity 250ms; } .u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a .ctaText { font-weight:bold; color:#E74C3C; text-decoration:none; font-size: 16px; } .u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a .postTitle { color:#000000; text-decoration: underline!important; font-size: 16px; } .u0048d51e8b8fde4e09536b0c30381a1a:hover .postTitle { text-decoration: underline!important; }

در ادامه بخوانید  آموزش ویدیویی Ansys Maxwell به زبان فارسی

دقت داشته باشید این نرم افزار برای ترسیم صفر سیم پیچ ها نمی باشد بلکه برای شبیه سازی یک ماشین الکتریکی بکار می رود که در واقع سیم پیچ شما را به صورت کاربردی مورد آزمایش قرار می دهد.

منابع

کتاب Electrical Machine Design – اثر A.K.Sawhney

کتاب Sinusoidal Three-Phase Windings of Electric Machines – اثر Jonas Juozas Buksnaitis

 

 

 

1415866183_Internet_Download_Manager     دانلود مستقیم فیلم آموزش ترسیم سیم پیچی موتورهای الکتریکی – Full HD  | با حجم ۸۱ مگابایت

1415866190_698841-icon-114-lock-128     پسورد : www.poweren.ir

 

راستي! براي دريافت مطالب جديد در کانال تلگرام PowerEn عضو شويد.

تلگرام

 

نوشته آموزش ترسیم سیم پیچی موتورهای الکتریکی اولین بار در مدیران برق ایران پدیدار شد.

  • ۴ام فروردین ۱۳۹۷
  • برقی

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ ایوان بند قلب دیوار

دانلود آهنگ جدید ایوان بند قلب دیوار

هم اکنون دانلود کنید و لذت ببرید ♫ آهنگ جدید و زیبای قلب دیوار از ایوان باند به همراه تکست و بهترین کیفیت از رسانه هات موزیک ♫

Download New Music BY : Evan Band | Ghalbe Divar With Text And 2 Quality 320 And 128 On Hot-Music

Evan Band Ghalbe Divar 1 دانلود آهنگ ایوان بند قلب دیوار

متن آهنگ قلب دیوار ایوان باند

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───
جای خالیت داره هر روز پیش چشم من بزرگتر میشه انگار●♪♫
میزنم به هر دری باز به تو میرسم به ناچار اگه عکسه تو نباشه که میریزه قلب دیوار●♪♫
هیشکی مثل تو نمیشه منو دست هیشکی نسپار ●♪♫
من یه برگم که تو باد تو به مقصد نرسیدم من یه قلبم که شکستم اما از تو نبریدم●♪♫
تو مث ستاره ای که رفتی و دنباله داری من از این که با تو باشم خیلی وقته نا امیدم●♪♫
اما به دوست داشتنت که تا ابد ادامه میدم تو مث ستاره ای که رفتی و دنباله داری●♪♫
رفتی و دنباله داری ●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ ایوان بند قلب دیوار
شب و هر شب غم تو یار منه کار منه کار منه دم تو گرم که غمت هنوز کنارمه طرفدار منه●♪♫
تورو دزدیده ازم آخ که چقدر دنیا بدهکار منه ●♪♫
من یه برگم که تو باد تو به مقصد نرسیدم من یه قلبم که شکستم اما از تو نبریدم●♪♫
تو مث ستاره ای که رفتی و دنباله داری من از این که با تو باشم خیلی وقته نا امیدم●♪♫
اما به دوست داشتنت که تا ابد ادامه میدم تو مث ستاره ای که رفتی و دنباله داری●♪♫
رفتی و دنباله داری ●♪♫

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

دانلود آهنگ ایوان بند قلب دیوار

نوشته دانلود آهنگ ایوان بند قلب دیوار اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست

دانلود آهنگ ۷ بند دوست دارم

دانلود آهنگ ۷ بند دوست دارم

دوستان عزیز هات موزیک دانلود کنید و لذت ببرید ♫ آهنگ زیبا و شنیدنی دوست دارم از سون باند به همراه تکست و بهترین کیفیت ♫

Download New Music BY : 7 Band | Dooset Daram With Text And 2 Quality 320 And 128 On Hot-Music

7 Band Dooset Daram دانلود آهنگ ۷ بند دوست دارم

متن آهنگ دوست دارم ۷ باند

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───
دارم از تو دور میشم داره تنها میشه قلبم میدونم نبودن تو جونمو میگیره کم کم●♪♫
چیزی از تنم نمونده بعد دل شکستن تو یه اتاق ساکت و سرد من و فکر رفتن تو ●♪♫
دوست دارم دوست دارم هنوز عشق منی میدونم منو از یاد میبری ●♪♫
بهونه نفس کشیدنم تویی دوست دارم تو قلب من فقط تویی ●♪♫
دوست دارم دوست دارم هنوز عشق منی میدونم منو از یاد میبری ●♪♫
بهونه نفس کشیدنم تویی دوست دارم تو قلب من فقط تویی ●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ ۷ بند دوست دارم
دارم از یاد تو میرم بی تو هر لحظه میمیرم ته زندگیم همین جاست بدون اینو که میمیرم●♪♫
میگم عاشق تو هستم بی تو آروم نمیگیرم●♪♫
دارم از یاد تو میرم بی تو هر لحظه میمیرم ته زندگیم همین جاست بدون اینو که میمیرم●♪♫
میگم عاشق تو هستم بی تو آروم نمیگیرم●♪♫
دوست دارم دوست دارم هنوز عشق منی میدونم منو از یاد میبری ●♪♫
بهونه نفس کشیدنم تویی دوست دارم تو قلب من فقط تویی ●♪♫
دوست دارم دوست دارم هنوز عشق منی میدونم منو از یاد میبری ●♪♫
بهونه نفس کشیدنم تویی دوست دارم تو قلب من فقط تویی ●♪♫

1 copy 300x21 دانلود آهنگ ۷ بند دوست دارم

دارم از تو دور میشم داره تنها میشه قلبم میدونم نبودن تو جونمو میگیره کم کم●♪♫
چیزی از تنم نمونده بعد دل شکستن تو یه اتاق ساکت و سرد من و فکر رفتن تو ●♪♫
دوست دارم دوست دارم هنوز عشق منی میدونم منو از یاد میبری ●♪♫
بهونه نفس کشیدنم تویی دوست دارم تو قلب من فقط تویی ●♪♫
دوست دارم دوست دارم هنوز عشق منی میدونم منو از یاد میبری ●♪♫
بهونه نفس کشیدنم تویی دوست دارم تو قلب من فقط تویی ●♪♫
دوست دارم

───┤ ♩♬♫♪♭ ├───

دانلود آهنگ ۷ باند دوست دارم

نوشته دانلود آهنگ ۷ بند دوست دارم اولین بار در هات موزیک ~ دانلود آهنگ ها پدیدار شد.

ادامه‌ی پست